فرموده : در روايت فريقين از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله نقل شده : « كلّ امر ذى بال لم يبدء فيه باسم اللَّه فهو ابتر . . . » . ناگفته نماند : ابن اثير در نهايه بدين صورت نقل كرده « كلّ امر ذى بال لم يبدء فيه به حمد اللَّه فهو ابتر » رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله جدا شدن و در روايتى تمام شدن سوره را نميدانست مگر با نزول بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم . و از صحيح مسلم از حديث انس نقل كرده كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : اكنون بر من سوره‌اى نازل شد پس خواند : بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم . اين دو حديث در الميزان نيز آمده است . سماء : اين كلمه صد و بيست بار و جمع آن سموات صد و نود بار در كلام اللَّه مجيد آمده است ( المعجم المفهرس ) و اصل آن از سمو بمعنى رفعت و بلندى است . راغب گويد : سماء هر چيز ، بالاى آنست طبرسى فرموده : سماء معروف است و هر آنچه بالاى تو باشد و بر تو سايه افكند سماء است و سماء بيت ، سقف آنست . بباران نيز سماء گويند . جوهرى نيز چنين گفته است . قول ديگران نيز نظير و يا عين آن است . [ در اينجا لازم است چند مطلب بررسى شود : ] 1 - لفظ سماء بقول صحاح مذكَّر و مؤنث هر دو ميايد . بعقيدهء قاموس و اقرب و مفردات مؤنث است و گاهى مذكَّر هم ميايد . طبرسى ذيل آيه 29 بقره نسبت آن را بقول داده و در ذيل آيه 18 مزمّل فرموده : لفظ سماء مذكَّر است جايز است مذكَّر و مؤنّث باشد هر كه مذكَّر گفته سقف اراده كرده است . مخفى نماند در تمام آيات قرآن افعال و ضماير سماء مؤنّث آمده مثل * ( « وَإِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ » ) * تكوير : 11 . * ( « وَالسَّماءِ وَما بَناها » ) * شمس : 5 . * ( « يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ » ) * معارج : 8 . مگر در آيهء * ( « السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِه كانَ وَعْدُه مَفْعُولًا » ) * مزّمل : 18 . كه مذكَّر به كار رفته بقرينهء آنكه صفتش « منفطر » مذكَّر آمده است . بنا بر اين ، قرآن